ریشه‌ی اول ماه مه در کجاست؟(1)

روزا لوکزامبورگ

ترجمه‌ی فریدون ناظری

ایده‌ی شعف انگیز بکار گرفتن یک روز تعطیلی و مراسم پرولیتاریائی، به عنوان وسیله‌ئی در جهت بدست آوردن 8 ساعت کار روزانه، ابتدا در استرالیا متولد شد. کارگران آنجا در سال 1856 تصمیم گرفتند یک روز را بطور کامل تعطیل کنند، مراسم هائی به شکل تظاهرات و برگزاری  متینگها و جشنها داشته باشند و اینهمه در خدمت تحقق 8 ساعت کار روزانه باشد. این مراسم در روز 21 آوریل برگزار گردید. قصد کارگران این بود که تعطیلی، تظاهرات، جشنها و متینگها فقط در سال 1856 برگزار شود. لیکن نخستین مراسم چنان تاثیر نیرومندی بر توده‌های کارگر استرالیا داشت و چنان آنها را به هیجان درآورد که تصمیم گرفتند هر سال آنرا تکرار کنند.

در واقع چه چیزی میتوانست کارگران را به عملی شجاعانه‌تر و ایمان آوردن به قدرتشان تشویق کند غیر از یک اعتصاب و تعطیلی توده‌ئی که تصمیمش توسط خود آنها گرفته شده بود؟ چه چیزی بردگان همیشگی کارخانه‌ها و کارگاهها را به عملی شجاعانه‌تر و عظیمتر فراخواند، غیر از اینکه سربازان ارتش عظیمشان را به صف کرده و به میدان آورده بودند؟ به این ترتیب ایده‌ی یک جشن و مراسم پرولیتاریائی سریعا پذیرفته شد، از استرالیا به سایر کشورها تراوش کرد و سرانجام کل جهان پرولتری را فتح کرد.

آمریکائیها نخستین کسانی بودند که راه کارگران استرالیائی را پی گرفتند. آنها در سال 1886 تصمیم گرفتند که اول مه روز تعطیلی سراسری باشد. در این روز 200،000 نفر ابزار کار را بر زمین گذاشتند و خواهان 8 ساعت کار روزانه شدند. پس از آن پلیس و مزاحمین قانونی برای چند سالی توانستند مانع کارگران از برگزاری مراسمی در آن مقیاس گردیدند. علیرغم آن آزارها و مزاحمتها کارگران در سال 1888 تصمیم پیشین خود را تجدید کردند و عزم نمودند که مراسم بعدی در اول مه 1890 برگزار شود.

در همانحال جنبش کارگری در اروپا رشد کرده و به پا خاسته بود. صدای این جنبش به نیرومندترین شکل در کنگره‌ی انترناسیونالیستی کارگران در 1889 شنیده شد. در این کنگره، که 400 هیئت نمایندگی در آن شرکت داشتند، تصمیم گرفته شد که تقاضای 8 ساعت کار روزانه باید در سرلوحه‌ی خواستها باشد. لاوینگه‌ی کارگر، اهل بردو و عضو هیئت نمایندگی اتحادیه‌های کارگری فرانسه، پیشنهاد داد که این خواسته در سراسر کشورها و توسط یک اعتصاب سراسری به بیان درآید. هیئت نمایندگی کارگران آمریکائی توجه حاضرین را به تصمیم رفقایشان جلب کردند که عزم کرده بودند در اول مه دست به اعتصاب بزنند و کنگره تصمیم گرفت که اول مه  روز برگزاری مراسم و جشنهای جهانی پرولیتاریا باشد.

در این مورد نیز، مثل مورد 30 سال پیش در استرالیا ، کارگران بطور واقعی فکر میکردند که فقط یک بار تظاهرات خواهند داشت. کنگره تصمیم گرفت که کارگران همه‌ی کشورها همزمان در سال 1890 برای تحقق 8 ساعت کار تظاهرات کنند. هیچکس از تکرار این تعطیلی در سالهای آینده سخنی به میان نیآورد. به طور طبیعی هیچکس پیش بینی نمیکرد که این ایده، همچون برقی که در دل طوفان میزند، چنین سریع راه خود را بگشاید و توسط طبقات کارگر پذیرفته شود. به هر حال کافی بود که مراسم و جشن اول مه برای یکبار برگزار شود تا هر کس درک و احساس نماید که اول مه بایستی هر ساله و بطور مداوم تکرار شود و به صورت یک سنت درآید. [....](2)

خواست اول مه خواهان تحقق 8 ساعت کار روزانه بود. اما وقتی این هدف متحقق گردید اول مه رها نگشت. تا هر زمان که مبارزه‌ی کارگران علیه بورژوازی و طبقه‌ی حاکم ادامه داشته باشد، تا زمانی که کارگران به همه‌ی خواستها دست نیافته باشند اول مه بیان سالانه‌ی این خواستها خواهد بود. و، روزی که روزهای خوش طلوع کنند، زمانی که طبقه‌ی کارگر جهان رهائی خود را بدست آورد احتمالا بشریت مراسم اول مه را به افتخار مبارزات شدیدی که پیش برده و برای یادآوری صدماتی که دیده، برگزار خواهد کرد.

(1)  روز لوکزامبورگ Roas Luxemburg این مقاله را در سال 1894 به زبان لهستانی منتشر کرد.  

(2)  این مطلب از "منتخب نوشته‌های سیاسی روزا لوکزامبورگ" به ترجمه‌ی دیک هوراد برگزیده و روی سایت گذاشته شده است.  توضیح داده نشده که مطلب توسط چه کسی کوتاه شده است.